Ay Battı
(John Steinbeck)
KİTABIN ADI : AY BATTI
KİTABIN YAZARI : JOHN STEINBECK
YAYINEVİ : BİLGİ YAYINEVİ
BASIM YILI : 1990
KİTABIN KONUSU
Steinbeck bu
romanda değişik bir konuyla çıkıyor karşımıza .Savaşın insanı hem
fiziksel hem de ruhsal açıdan nasıl eritip bitirdiğini, tükettiğini
büyük bir ustalıkla anlatıyor.Tutsak edenlerle edilenlerin neden
savaştığını ne zamana dek savaşacağını kestiremeyen insanların içine
düştüğü çıkmazı başka bir deyişle savaştan çok savaşanları insancıl bir
yaklaşımla ele alıyor.
KİTABIN ÖZETİ
Bir sabah kasabanın delikanlıları, kasabanın dışındaki Corell’in evindeki
atış yarışmasında toplanmıştı. 400 yıldır barışın olduğu bu kasaba,
halkı özgürlüğüne düşkün ve kömür madeniyle geçimini sağladığı şirin
bir yerdi.
Herkes kasaba
yakınlarına paraşütle inen alman askerlerini görünce şok olur.
Corell’in evindeki 12 asker duruma müdahele etmek için kasabaya
koşarken pusuya düşerek altısı ölür. Üçü yaralanır ve diğer üçü de
kaçar. 250 alman askeri ve 6 subay artık kasabayı ele geçirmiştir.
Başlarında Albay Lanser’in bulunduğu birliğin görevi, kömür madenini
işletmek ve çıkarılan kömürleri liman vasıtasıyla Almanyanın içlerine
yollamaktır. Albay Lanser ve kurmayları (diğer beş subay ) belediye
başkanının evine yerleşerek kasabayı kontrole başlar. Bu esnada
Corell’in bir hain olduğu anlaşılmış ve kasabalı tarafından
dışlanmıştır. Bu işbirlikçi ise Albay Lanser’den belediye başkanı
olmayı ister. Ancak Albay bunu kabul etmez.
Ilk direniş, madende kendisini
zorlayan Alman Yüzbaşı Loft’e saldırırken araya giren Teğmen Prackle’I
öldüren Alex tarafından olur. Alman X-12 talimnamesine göre derhal
mahkeme kurulur ve idam edilir. Halk tarafından çok sevilen alex’in
öldürülmesi, düşman askerleri ile halk arasını açar. Madende işler
yavaşlar. Baskı bir süre devam eder. Kasabanın gençleri İngiltereye
birer birer kaçar. Almanlar bunu engellemek için halkın yiyeceğini
karneye bağlar ve çalışmayanların ailesine yiyecek vermez. Halk yalnız
yakaladığı askaerleri öldürmeye başlar. İngiliz uçakları köprü ve
madenleri bombalamaya devam etmektedir. Belediye başkanının ahçısı
Annie vasıtası ile öldürülen Alex’in evinde dul karısının yardımıyla
belediye başkanı kaçan gençlerle buluşur ve onlardan yardım
isteklerinin iletilmesini ve İngiliz’lerden patlayıcı maddeler
yollamasını ister. Halkını düşünen belediye başkanı direnmesini
kırmamaktadırmsn nickleri
Bir sabah küçük
paraşütlerle mavi kaplı küçük paketler atılır. Çok akıllıca dizayn
edilmiş bu paketlerin içinde çok lezzetli bir parça çikolata, küçük
dinamit ve bir de bu dinamitin nasıl kullanılacağını anlatan sarı bir
kağıt bulunmaktadır.Çocuklar bu kutuları hızla bulup çikolataları
yedikten sonra dinamitleri anne ve babasına götürürler. Askerler
durdurmak için ne kadar çabalasalarda başarılı olamazlar. Belediye
başkanı ve sadık arkadaşı Dr. Winter’dan askerlere yardımcı olması
istenir. Buna karşılık çok sert bir konuşma yapan Belediye Başkanı ve
Dr. Winter mahkemeye verilir. Albay Lanser son kez yanlarına giderek
ikna etmeye çalışırken dışarıdan patlama sesleri hala gelmektedir.
KİTABIN ANA FİKRİ
İnsanların
özgürlüğünü silah zoruyla elinden alınamayacağını ve savaşın iki taraf
için de büyük bir kayıp olduğunu kitabın ana fikri olarak kabul
edebiliriz.
KİTAPTAKİ OLAYLARIN VE ŞAHISLARIN DEĞERLENDİRMESİ
Belediye Başkanı Orden:
Babası gibi kendiside yıllrdır belediye başkanlığı yapıyordu. Kalın,
gür bıyıklı, beyaz saçlı biridir. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Albay Lanser: Orta yaşlı, kır saçlı, sert bakışlı ve yorgun görünüşlü, dik ve geniş omuzlu bir subaydır. İşgal birliklerinin komutanıdır.
Dr. Winter: Kasabanın doktoru ve tarihçisidir. Kendi halinde, iyi yürekli,sakallı, güngörmüş, kasabanın ileri gelen insanlarındandır.
Yüzbaşı Loft:
Askerlik hayranı olan ve askerliği canlılar içindeki en gelişmiş evre
olarak gören ve bütün kadınların üniformaya vurgun olduğunu düşünen
bilgili bir subaydır.
Annie: Belediye Başkanının ahçısıdır. Kırk beş yaşlarında, biraz aksi bir kadındır.
George Corell:
kasabaya çok yararı olmuş önde gelen bir tüccardır. Sonradan almanlarla
işbirliği yaparak onlara istihbarat sağladığıu anlaşılan menfaatçi bir
haindir.
KİTAP HAKKINDAKİ ŞAHSİ GÖRÜŞLER
Kitap çok açık bir
dille yazılmış olup, cümleler basittir. Ama çok sürükleyici bir
eserdir. Bütün arkadaşlarıma tavsiye ederim. Kitaptaki askerlik
mesleğiyle ilgili bazı taktikler ileride bize yardımcı olabilir.
KİTABIN YAZARI HAKKINDA KISA BİLGİ
1902 yılında
doğdu. Küçük yaşlarda çiftçilik yaptı. 27 yaşında ilk romanı “Altın
Kadeh” i yazdı. John Steinbeck’in yapıtları, imgelereden bolca
yararlanan, sanatsal yapıtlar olmaktan çok yüzyılın başında önemli
toplumsal değişimler yaşanan topraklarda, toplumsal gerçekliğin
ayrıntılı bir gözleme dayanan gerçekçi yansıtılışıdır. 1968 yılında öldü.
ÖNEMLİ ESERLERİ
Gazap Üzümleri, Fareler ve İnsanlar, Sardalya Sokağı, Cennetin Yolu, Bitmeyen Kavga.
| 
